yaxalamaq

yaxalamaq
1.
f.
1. Yaxasından tutmaq, boğazından yapışmaq. Cəllad Qəməri yaxalayanda vəzir, vəkil və bütün əhli-məclis padşahın ayağına düşüb dedilər: – Şah, qəzəbini söndür! (Nağıl). Biz ayı vurulan yerə yetişəryetişməz itlər ayını yaxaladı. A. Ş..
2. Tutmaq, ələ keçirmək, həbs etmək. Oğruları yaxaladılar. – Sərdar Rəşidin evindəkilərin hamısını yatdığı yerində yaxaladılar, onların hamısı sərxoş olub yatmışdı. A. S. Ordubadi.
3. Tapmaq, haqlamaq, tutmaq (gedən yerdə, qaçarkən, uzaqlaşarkən, yaxud bir iş görərkən). Mehriban mütərəddid idi. Bir istəyirdi ki, Zeynalın ardınca gedib onu Yelizavetanın evində yaxalasın. S. H.. // məc. Gəlib yetişmək, başının üstünü almaq. Əcəl onu yaxaladı. – <Abbas:> Məmiş, mən altmışı yaxalamışam. M. Hüs.. // məc. Rast olmaq, rast gəlmək, tuş gəlmək. Tərs kimi güllə həmişə elə qorxağı yaxalayır. M. Hüs.. Külək <Giləni> eyvanda yaxaladı. Ə. Vəl.. Bir dəfə çobanı çöldə yağış yaxalayır. Ə. S.. // Məc. mənada. Adamlar Kür çayını elə buradaca yaxalamaq, cilovlamaq qərarına gəlmişlər.
2.
f. Təmiz su ilə yumaq, hər tərəfinə su axıtmaq, suya çəkmək. Əllərini yaxalamaq. Boşqabları yaxalamaq. – <Qızılquşun> balaları bir qədər böyüdükdən sonra, ovladığı quşu su kənarına alar, tüklərini yolar, cəmdəyini suda təmiz yaxaladıqdan sonra parçalayıb balalarının qabağına atar. A. Ş.. <Rüstəm:> A bala, bir o çayniki yaxalayıb dəmlə görək. . M. İ.. Arvad samovarı çölə çıxartdı, külünü boşaldıb yaxaladı, su töküb kömür saldı. Ə. Vəl..

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Игры ⚽ Поможем написать курсовую

Look at other dictionaries:

  • yaxalama — 1. «Yaxalamaq 1»dan f. is. 2. «Yaxalamaq 2»dan f. is. Qabları yaxalama. Əllərini yaxalama …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • irtməx’ləməx’ — (Qazax) yaxalamaq. – Səni yaxşı irtməx’ləmişəm, harya buraxeram, gərəx’ mənnən baravar işdiyəsəη burda …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • mazməzə — eləməx’: (Naxçıvan) ağızı yaxalamaq. – Dərmannan qarqara eli:llər, sunan mazməzə …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • ağız — 1. is. 1. İnsan və heyvanların üzlərinin alt tərəfində, alt və üst çənələri arasında yerləşən, yeyib içməyə və səs çıxarmağa məxsus üzv. Ağzını yaxalamaq. Ağzı ilə nəfəs almaq. Ağzı acı dadmaq. Dişsiz ağız. Ağız boşluğu. Ağız suyu – insan və… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • boğazlamaq — f. 1. Boğazından yapışmaq (tutmaq, yaxalamaq). Vəznəli kişi qorodovoylara qışqırdı, tez məhkumu boğazladılar. M. C.. 2. Boğazını kəsmək, boğazını üzmək, boğmaq. Tülkü toyuğu boğazladı …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • çalxalamaq — f. 1. İçindəki mayenin hissəciklərini qarışdırmaq və ya həll etmək üçün tərpətmək, silkələmək. Dərmanı içməkdən qabaq çalxalamaq. – Mehriban gülabpuşu tələsik götürüb çalxaladı. H. Seyidbəyli. // Su ilə yaxalamaq, təmizləmək. Saleh dağ sudan… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • domcalamaq — f. 1. Balığı tutmaq üçün domcanı suya salıb çıxarmaq. 2. Qaranlıq və sis dumanlı gecələrdə domca ilə qırqovul tutmaq. 3. məc. zar. Tutmaq, yaxalamaq …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • dərdəst — <fars.>: dərdəst etmək köhn. – tutmaq, ələ keçirmək, yaxalamaq, həbs etmək. Caniləri dərdəst etdilər. – Keçəmirli kəndindən məxfi məktub yazıb onu dərdəst edəcəklər. M. C …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • dərman — is. <fars.> 1. Həkimin resepti üzrə hazırlanan müalicə vasitəsi; dava. İçmə dərman. Sürtmə dərman. Dərman şüşəsi. – <Mirzənin> böyük oğlu, təbib bir yanında əyləşib, tez tez atasının sinəsinə yaş məhrəba salırdı, lazım olduqca dərman… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • haqlamaq — f. Yüyürüb çatmaq, dalınca qaçıb yaxalamaq, başının üstünü almaq. Bazarçaydan gələn dəstə banditləri haqlamışdı. Ə. Vəl.. Elə bu anda ağacdan bir başqasının da atılıb qaçmaq istədiyini və «Qoçağ»ın onu haqladığını gördüm. M. Rz.. // məc. Çatmaq,… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”